قرص سلکوکسیب (سلبرین)؛ کاربردها، طریقه مصرف، عوارض، مقایسه با قرص‌های مشابه

سلکوکسیب قرصی است که برای تسکین دردهای ناشی از التهاب، از جمله درد سیاتیک، فتق دیسک، آرتروز و روماتیسم مفصلی بسیار رایج است و باتوجه به شدت درد و التهاب، در دوزهای ۱۰۰ یا ۲۰۰ تجویز می‌شود. در این مطلب به‌طورکامل با کاربردهای این قرص برای مشکلاتی ارتوپدی و غیرارتوپدی، عوارض آن، تداخل‌های دارویی و موارد منع مصرف آشنا می‌شوید.

سلکوکسیب (سلبرین) چیست؟

سلکوکسیب (Celecoxib) که با نام تجاری سلبرین هم شناخته می‌شود، یک داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی (NSAID) است که برای کاهش درد، التهاب و خشکی مفاصل استفاده می‌شود. این دارو به‌طور انتخابی آنزیم COX-2 را مهار می‌کند، به همین دلیل نسبت به برخی مسکن‌های مشابه عوارض گوارشی کمتری دارد.

سلکوکسیب معمولاً در درمان آرتروز، روماتیسم مفصلی، دردهای حاد، درد قاعدگی و برخی دردهای عضلانی تجویز می‌شود، اما مصرف آن باید طبق نظر پزشک باشد، به‌ویژه در افرادی که سابقه بیماری قلبی یا فشار خون دارند.

قرص سلوکسیب ۱۰۰ و ۲۰۰ برای چیست؟

یکی از قرص‌های رایج برای کاهش درد و التهاب مزمن، قرص سلکوکسیب است که در دو دوز ۱۰۰ و ۲۰۰ در دسترس است. هر کدام از این دو دوز، بر اساس شدت درد و التهاب، و همچنین سایر شرایط جسمانی فرد توسط پزشک تجویز می‌شود.

به‌طورکلی موارد مصرف قرص سلکوکسیب را می‌توان به دو بخش مشکلات ارتوپدی و سایر کاربردهای قرص سلکوکسیب تقسیم کرد.

کاربرد سلکوکسیب برای مشکلات ارتوپدی

در بیماری‌ها و آسیب‌های ارتوپدی، درد معمولاً به‌دلیل التهاب مفصل، استخوان، تاندون یا بافت‌های اطراف ایجاد می‌شود. سلکوکسیب با مهار تولید مواد التهابی، باعث کاهش درد و ورم،بهبود خشکی مفاصل و افزایش دامنه حرکتی می‌شود.

این قرص به‌ویژه برای بیمارانی که نیاز به کنترل درد طولانی‌مدت دارند، گزینه مناسبی است و کمک می‌کند فرد بتواند فعالیت‌های روزمره و حرکتی خود را با ناراحتی کمتری انجام دهد.

• آرتروز (استئوآرتریت): کاهش درد، التهاب و خشکی مفاصل و کمک به بهبود حرکت مفصل
• روماتیسم مفصلی: کاهش التهاب مزمن مفاصل و تسکین دردهای مداوم
• اسپوندیلیت آنکیلوزان: کاهش درد و خشکی ستون فقرات و بهبود انعطاف‌پذیری
• کمردرد و گردن‌درد التهابی: کاهش التهاب مهره‌ها و بافت‌های اطراف ستون فقرات
• آسیب‌های اسکلتی–عضلانی: تسکین درد و التهاب ناشی از پیچ‌خوردگی، کشیدگی و ضربه
• درد پس از جراحی‌های ارتوپدی: کمک به کنترل درد و التهاب بعد از عمل‌های استخوان و مفصل

مطالعه بیشتر: بهترین قرص برای درد سیاتیک کدام است؟

سایر کاربردهای قرص سلکوکسیب

قرص سلکوکسیب علاوه بر مشکلات ارتوپدی، در برخی دیگر از شرایط که فرد با التهاب شدید روبه‌رو است هم کاربرد دارد. البته فقط درصورتی‌که درد و التهاب با قرص‌های سبک‌تر مانند ایبوپروفن و استامینوفن کاهش پیدا نکند، پزشک ممکن است سلکوکسیب را تجویز کند.

• درد قاعدگی (دیسمنوره): کاهش دردهای شدید و انقباضی دوران پریود (کمتر رایج)
• درد پس از جراحی‌های غیرارتوپدی: کمک به کنترل درد و التهاب بعد از جراحی‌های عمومی یا زنان
• دردهای التهابی لگن: کاهش التهاب و درد در برخی بیماری‌های زنان (طبق تشخیص پزشک)
• دردهای التهابی بافت نرم غیرمفصلی: تسکین درد و التهاب در بافت‌هایی مانند فاشیا یا اطراف اندام‌ها
• کنترل دردهای حاد غیرارتوپدی: کاهش دردهای التهابی کوتاه‌مدت که منشأ استخوانی یا مفصلی ندارند

طریقه مصرف قرص سلکوکسیب ۲۰۰ و ۱۰۰

قرص سلکوکسیب ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌گرم از داروهای پرمصرف برای کاهش درد و التهاب است و نحوه مصرف صحیح آن نقش مهمی در اثربخشی دارو و کاهش عوارض احتمالی دارد. دوز دقیق سلکوکسیب باید توسط پزشک و بر اساس نوع بیماری، شدت درد و شرایط فرد تعیین شود، اما رعایت اصول کلی زیر می‌تواند به نتیجه درمان بهتر و ایمن‌تر کمک کند.

• سلکوکسیب معمولاً یک یا دو بار در روز مصرف می‌شود؛ دوز ۱۰۰ میلی‌گرم اغلب به‌صورت روزی دو بار و دوز ۲۰۰ میلی‌گرم معمولاً روزی یک بار یا طبق دستور پزشک استفاده می‌شود.
• قرص باید به‌طور کامل بلعیده شود و از خرد کردن، جویدن یا باز کردن کپسول خودداری شود.
• مصرف دارو می‌تواند با غذا یا بدون غذا انجام شود، اما در صورت ناراحتی معده، بهتر است همراه غذا مصرف شود.
• برای اثرگذاری بهتر، دارو را هر روز در ساعت‌های مشخص مصرف کنید.

نکات مهمی که هنگام مصرف باید رعایت شود

رعایت نکات ساده اما مهم زیر کمک می‌کند تا سلکوکسیب ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی‌گرم بیشترین اثر درمانی را با کمترین خطر برای شما داشته باشد

1.  از مصرف بیش از مقدار تجویزشده خودداری کنید، حتی اگر درد به‌طور کامل کنترل نشده باشد.
2. در صورت فراموش کردن یک نوبت، به‌محض یادآوری آن را مصرف کنید، مگر اینکه به زمان نوبت بعدی نزدیک باشد؛ در این صورت دوز فراموش‌شده را حذف کنید.
3. در صورت کاهش درد، مصرف دارو را خودسرانه قطع نکنید مگر با نظر پزشک، به‌ویژه اگر برای بیماری‌های التهابی مزمن تجویز شده باشد.
4. هم‌زمان با مصرف سلکوکسیب، مصرف مایعات کافی توصیه می‌شود، مگر اینکه پزشک محدودیت خاصی اعلام کرده باشد.
5. در صورت بروز علائمی مانند درد شدید معده، سرگیجه شدید یا تورم غیرعادی، مصرف دارو را متوقف کرده و به پزشک مراجعه کنید.

عوارض قرص سلکوکسیب

قرص سلکوکسیب اگرچه نسبت به بسیاری از قرص‌های مسکن و ضد درد مانند ایبوپروفن، دیکلوفناک و ناپروکسن عوارض گوارشی کمتری دارد اما باز هم مصرف آن می‌تواند برای بعضی از افراد با عوارضی همراه باشد که در ادامه می‌خوانید.

عوارض شایع

• دل‌درد یا ناراحتی معده

• سوءهاضمه، نفخ یا سوزش معده

• تهوع

• اسهال یا یبوست

• سردرد

• سرگیجه

عوارض کمتر شایع اما مهم

• افزایش فشار خون

• احتباس مایعات و ورم دست‌ها یا پاها

• تپش قلب

• خستگی یا خواب‌آلودگی

آیا قرص سلکوکسیب فشار خون را بالا می‌برد؟

بله، سلکوکسیب می‌تواند در برخی افراد باعث افزایش فشار خون شود، به‌ویژه در مصرف طولانی‌مدت یا دوزهای بالا. این دارو ممکن است با احتباس مایعات و تأثیر بر عملکرد کلیه‌ها، فشار خون را بالا ببرد. افراد مبتلا به فشار خون بالا باید هنگام مصرف آن تحت نظر پزشک باشند.

آیا قرص سلکوکسیب خواب آور است؟

تداخل‌های دارویی قرص سلکوکسیب

مصرف قرص سلکوکسیب ممکن است با بعضی از دسته‌های دارویی تداخل داشته باشد و باعث بروز عوارض خفیف یا شدید شود. در ادامه با اصلی‌ترین تداخل‌های دارویی قرص سلکوکسیب آشنا می‌شوید.

• داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین: ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند.

• داروهای فشار خون: سلکوکسیب ممکن است اثرات داروهای فشار خون مانند ACE inhibitors یا دیورتیک‌ها را کاهش دهد.

• کورتیکواستروئیدها: افزایش خطر خونریزی و زخم‌های گوارشی را ممکن است در پی داشته باشد.

• لیتیوم: مصرف هم‌زمان ممکن است سطح لیتیوم در خون را افزایش دهد و باعث مسمومیت شود.

• داروهای ضدافسردگی SSRI: خطر خونریزی را افزایش می‌دهند.

چه کسانی نباید سلکوکسیب مصرف کنند؟

قرص سلکوکسیب اگرچه داروی مؤثری برای کاهش درد و التهاب است، اما برای همه افراد مناسب نیست و در برخی شرایط پزشکی، مصرف آن می‌تواند خطر بروز عوارض جدی را افزایش دهد یا وضعیت بیمار را بدتر کند. در شرایط زیر، معمولا پزشک قرص دیگری را به‌عنوان جایگزین سلکوکسیب تجویز می‌کند.

• افرادی با حساسیت به سلکوکسیب یا سایر داروهای ضدالتهاب

• بیماران مبتلا به زخم فعال معده یا خونریزی گوارشی

• افرادی با بیماری‌های قلبی–عروقی شدید یا سابقه سکته قلبی و مغزی

• بیماران دچار نارسایی شدید کلیه یا کبد

• افرادی که دچار آسم حساس به آسپرین هستند

• زنان در سه‌ماهه سوم بارداری

• افرادی که پس از مصرف مسکن‌هایی مثل آسپرین دچار واکنش‌های آلرژیک شدید می‌شوند.

مقایسه قرص سلکوکسیب با قرص‌های مشابه

قرص سلکوکسیب یک مسکن و ضدالتهاب برای درد و التهاب متوسط و مزمن است اما این قرص را از نظر شدت اثر و عوارض، می‌توان با سایر قرص‌های ضدالتهاب مقایسه کرد که در ادامه می‌آید.

• ایبوپروفن: درد و التهاب خفیف تا متوسط را کاهش می‌دهد، اما نسبت به سلکوکسیب عوارض گوارشی بیشتری ایجاد می‌کند.

• دیکلوفناک: التهاب و درد شدیدتر را کنترل می‌کند، ولی خطر عوارض گوارشی و قلبی را افزایش می‌دهد.

• ناپروکسن: درد را برای مدت طولانی‌تری تسکین می‌دهد، اما احتمال ناراحتی معده را بالا می‌برد.

• پیروکسیکام: دردهای التهابی مزمن را کاهش می‌دهد، ولی عوارض گوارشی قابل‌توجهی ایجاد می‌کند.

• ایندومتاسین: التهاب شدید را مهار می‌کند، اما ممکن است عوارض عصبی و گوارشی بیشتری ایجاد کند.

• مفنامیک اسید: درد قاعدگی را تسکین می‌دهد، ولی برای مصرف طولانی‌مدت مناسب نیست.

• ملوکسیکام: التهاب و درد مفاصل را کاهش می‌دهد و نسبت به بسیاری از ضدالتهاب تحمل گوارشی بهتری دارد.

سوالات متداول

جایگزین قرص سلکوکسیب چیست؟

جایگزین‌های سلکوکسیب شامل داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن، دیکلوفناک و ملوکسیکام هستند. انتخاب جایگزین به شدت درد، وضعیت معده، سابقه قلبی و نظر پزشک بستگی دارد. هیچ جایگزینی کاملاً مشابه نیست و باید به‌صورت فردی انتخاب شود.

قرص سلکوکسیب برای ترک اعتیاد مفید است؟

خیر، سلکوکسیب هیچ نقشی در ترک اعتیاد ندارد. این دارو نه علائم ترک را درمان می‌کند و نه وابستگی را کاهش می‌دهد. استفاده از آن در فرآیند ترک فقط در صورت وجود درد یا التهاب و با نظر پزشک ممکن است انجام شود.

قرص سلکوکسیب برای عفونت دندان کاربرد دارد؟

سلکوکسیب عفونت دندان را درمان نمی‌کند، زیرا آنتی‌بیوتیک نیست. با این حال، می‌تواند درد و التهاب ناشی از عفونت دندان را به‌طور موقت کاهش دهد. درمان اصلی عفونت دندان نیاز به آنتی‌بیوتیک و مداخله دندان‌پزشکی دارد.

قرص سلکوکسیب روزی چند بار مصرف شود؟

تعداد دفعات مصرف به دوز تجویزشده بستگی دارد. معمولاً ۱۰۰ میلی‌گرم روزی یک تا دو بار و ۲۰۰ میلی‌گرم روزی یک بار مصرف می‌شود. مقدار دقیق و مدت مصرف باید توسط پزشک و بر اساس نوع بیماری تعیین شود.

قرص سلکوکسیب برای عفونت واژن خوب است؟

خیر، سلکوکسیب برای درمان عفونت واژن مناسب نیست و عامل عفونت را از بین نمی‌برد. این دارو فقط ممکن است درد یا التهاب را کاهش دهد. درمان عفونت‌های واژینال نیازمند داروهای ضدقارچ یا آنتی‌بیوتیک اختصاصی است.

قرص سلکوکسیب برای گرفتگی عضلات مؤثر است؟

سلکوکسیب می‌تواند درد ناشی از التهاب عضلات یا بافت‌های اطراف را کاهش دهد، اما داروی اصلی برای گرفتگی عضلات نیست. در اسپاسم‌های عضلانی ساده، داروهای شل‌کننده عضلانی یا اصلاح کمبود الکترولیت‌ها معمولاً مؤثرتر هستند.

قرص سلکوکسیب مسکن است؟

بله، سلکوکسیب یک داروی مسکن و ضدالتهاب است. این دارو دردهایی را که منشأ التهابی دارند کاهش می‌دهد، مانند درد مفاصل، عضلات و دردهای پس از جراحی. با این حال، مسکن مخدر محسوب نمی‌شود و خاصیت اعتیادآور ندارد.

آیا قرص سلکوکسیب مرفین دارد؟

خیر، سلکوکسیب هیچ‌گونه مرفین یا مواد مخدر ندارد. این دارو در گروه مسکن‌های غیرمخدر و ضدالتهاب غیراستروئیدی قرار می‌گیرد و وابستگی ایجاد نمی‌کند. اثر آن کاملاً متفاوت از مسکن‌های مخدر مانند مرفین است.

آیا قرص سلکوکسیب چاق‌کننده است؟

سلکوکسیب به‌طور مستقیم باعث چاقی نمی‌شود. با این حال، در برخی افراد ممکن است باعث احتباس مایعات و افزایش وزن خفیف و موقتی شود. این افزایش وزن معمولاً چربی نیست و پس از قطع دارو برطرف می‌شود.